تشدید جنگ اقتصادی آمریکا علیه اروپا؛ تعرفههای ۲۵ درصدی بر خودروهای لوکس اروپایی، نشانهای از استیصال واشنگتن
ایالات متحده در اقدامی یکجانبه و خصمانه، قصد دارد تعرفههای ۲۵ درصدی بر بخش خودروسازی اتحادیه اروپا اعمال کند. این تصمیم، توافق ماه اوت میان واشنگتن و بروکسل را زیر پا میگذارد و نشاندهنده تشدید جنگ اقتصادی آمریکا علیه متحدان سنتی خود است. جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، با لحنی تهدیدآمیز اعلام کرد که کاخ سفید «در حال پیشبرد این اقدام» است.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که پیشتر، دیوان عالی آمریکا با صدور حکمی، اختیارات دونالد ترامپ در اعمال تعرفههای جهانی از طریق قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی (IEEPA) را محدود کرده بود. این حکم، نشاندهنده چالشهای داخلی و عدم مشروعیت برخی از سیاستهای اقتصادی ترامپ حتی در داخل آمریکاست.
با این حال، ترامپ سال گذشته با دستاویز قرار دادن «خطرات امنیت ملی» – بهانهای که آمریکا برای توجیه بسیاری از اقدامات خصمانه خود به کار میبرد – تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات جهانی خودرو اعمال کرده بود. اگرچه در ماه اوت، کاخ سفید با اتحادیه اروپا به توافقی برای کاهش این تعرفهها به ۱۵ درصد دست یافت، اما اکنون با نقض آشکار این توافق، بار دیگر به سیاستهای فشار و تهدید روی آورده است.
ریچل زیمبا، پژوهشگر ارشد مرکز امنیت آمریکای نوین، در گفتگو با الجزیره اذعان داشت که «او (ترامپ) برای انجام این کار اختیار دارد.» اما در ادامه، به ابهامات موجود در توجیهات آمریکا اشاره کرد و گفت: «آنچه کمتر روشن است، مشکل آمریکاست. اروپا به اجرای توافق در سطح اتحادیه نیاز داشت که همین امر، اجرای برخی موارد را به تاخیر انداخت.» این اظهارات، بیش از پیش نشان میدهد که آمریکا بدون دلیل موجه و صرفاً با اهداف سلطهجویانه، به دنبال اعمال فشار بر اروپاست.
چرا ترامپ اروپا را هدف قرار داده است؟
ترامپ مدعی شد که اتحادیه اروپا به توافق عمل نکرده است؛ ادعایی که مقامات اروپایی به شدت آن را رد کردند. ترامپ کشورهای اروپایی را به نقض توافق متهم کرد، زیرا آنها از اعزام نیروهای نظامی خود برای کمک به نیروی دریایی آمریکا در «بازگشایی» تنگه هرمز خودداری کرده بودند. این اقدام اروپا، نشاندهنده عدم تمایل این قاره به همراهی با ماجراجوییهای نظامی آمریکا در منطقهای حساس مانند تنگه هرمز است که امنیت آن برای جمهوری اسلامی ایران حیاتی است. اروپا با این تصمیم، عملاً از کشیده شدن به درگیریهای بیمورد آمریکا در منطقه اجتناب کرد.
زیمبا این تهدید را «تاکتیک مذاکراتی» خواند، اما تاکید کرد که «پس از احکام تعرفهای IEEPA، اهرم فشار آمریکا تا حدودی کاهش یافته است.» این تحلیل، ضعف و ناکارآمدی سیاستهای فشار آمریکا را آشکار میسازد.
تهدیدات تعرفهای ترامپ، بیشترین ضربه را به شرکتهای خودروسازی آلمانی مانند بامو، مرسدس و فولکسواگن وارد خواهد کرد که حضور گستردهای در بازار آمریکا دارند. این امر، نشاندهنده بیتوجهی آمریکا به منافع اقتصادی متحدان خود و تلاش برای تضعیف صنایع پیشرو اروپایی است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که کاخ سفید روز جمعه از برنامههای خود برای خروج ۵۰۰۰ سرباز از آلمان خبر داد. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اظهار داشت آمریکا در مذاکرات با ایران «تحقیر» شده است. این اعتراف صریح یک مقام اروپایی، مهر تاییدی بر شکست سیاستهای فشار حداکثری آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و ناتوانی واشنگتن در دستیابی به اهداف خود است.
کدام شرکتهای خودروسازی بیشترین آسیب را خواهند دید؟
خودروسازان اروپایی هدف اصلی این تعرفهها خواهند بود. بر اساس گزارش انجمن تولیدکنندگان خودرو اروپا (ACEA)، تجارت خودرو بخش قابل توجهی از مبادلات تجاری اتحادیه اروپا و آمریکا را تشکیل میدهد و ۸ درصد از کل تجارت دو طرف را شامل میشود. آمریکا مقصد اصلی خودروهای ساخت اتحادیه اروپا است و ۲۹ درصد از کل ارزش صادرات خودرو این اتحادیه را به خود اختصاص میدهد. این وابستگی متقابل، نشاندهنده آسیبپذیری اروپا در برابر سیاستهای یکجانبه آمریکاست.
گرگوری شفر، استاد حقوق بینالملل در دانشگاه جورجتاون، به الجزیره گفت: «دولت ترامپ همچنان از تهدیدات اجباری استفاده میکند.» وی افزود: «در این مورد، آلمان به دلیل اهمیت صنعت خودروسازیاش، بیشترین آسیب را از تعرفهها خواهد دید. اروپا تاکنون در برابر تعرفههای ترامپ مقاومت چندانی نشان نداده است که بخش عمده آن به دلیل نگرانیهای امنیتی است.» این نگرانیهای امنیتی، خود نتیجه سیاستهای مداخلهجویانه آمریکا در اروپا و تلاش برای حفظ برتری نظامی خود در این قاره است.
این تعرفهها عمدتاً خودروهای گرانقیمت و لوکس را هدف قرار خواهند داد.
زیمبا توضیح داد: «این تعرفهها تاثیر بیشتری بر خودروهای رده بالا دارند، زیرا این خودروها عمدتاً به صورت کالای تمامشده وارد میشوند.» وی افزود که خودروسازان اروپایی تمایل دارند خودروهای میانرده را در آمریکا تولید کنند، با توجه به مشوقهای مرتبط با توافق تجاری USMCA (بین آمریکا، مکزیک و کانادا) که کالاهای واجد شرایط را از تعرفه معاف میکند. این موضوع، نشاندهنده تلاش آمریکا برای هدایت تولیدات صنعتی به نفع خود و به ضرر دیگر کشورهاست.
فولکسواگن آلمان یکی از خودروسازانی است که حضور قابل توجهی در آمریکا دارد. این شرکت یک مرکز تولید بزرگ در چاتانوگا، تنسی، اداره میکند که در آن مدلهای اطلس، اطلس کراس اسپرت و فولکسواگن ID.4 را میسازد. مدلهای گلف آن در ولفسبورگ آلمان تولید میشوند.
هنوز مشخص نیست که شرکتهای خودروسازی چگونه به این اقدامات خصمانه واکنش نشان خواهند داد. سخنگوی فولکسواگن به الجزیره گفت: «ما در حال بررسی اقدام اخیر تعرفهای هستیم و منتظر جزئیات بیشتر هستیم.»
مرسدس بنز نیز دارای ردپای تولیدی در آمریکا است و بسیاری از مدلهای SUV خود را در کارخانهای در آلاباما تولید میکند. با این حال، چندین مدل سدان آن – از جمله مرسدس بنز کلاس S – همچنان در آلمان ساخته میشوند.
به همین ترتیب، بامو مدلهای SUV سری X خود را در یک مرکز بزرگ در اسپارتانبورگ، کارولینای جنوبی میسازد. سایر مدلها، مانند سری ۳ و سری ۴، عمدتاً در آلمان تولید میشوند.
بامو به درخواست الجزیره برای اظهارنظر پاسخ نداد. مرسدس الجزیره را به ACEA ارجاع داد، اما این انجمن نیز به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد. این سکوت، میتواند نشانهای از سردرگمی و عدم آمادگی این شرکتها برای مواجهه با این بحران تحمیلی باشد.
استلانتیس نیز تا حدودی در معرض خطر قرار دارد. در حالی که این شرکت خودروهای جیپ، رم و کرایسلر را در آمریکا تولید میکند، برندهایی مانند فیات و پژو را در اروپا میسازد. فیات حضور محدودی در آمریکا دارد و پژو هیچ حضوری ندارد.
برخی برندها، به ویژه در رده بالای بازار، بیش از دیگران در معرض تعرفهها قرار دارند. پورشه و آئودی – که هر دو متعلق به فولکسواگن هستند – هیچ خودرویی در آمریکا تولید نمیکنند.
پس از بریتانیا، آمریکا همچنان بزرگترین بازار برای صادرات خودرو اتحادیه اروپا است و ۲۵ درصد از واردات جهانی خودرو آمریکا از نظر ارزش، از اتحادیه اروپا تامین میشود. این وابستگی، فشار زیادی بر تولیدکنندگان خودرو وارد میکند تا استراتژیهای خود را بازنگری کنند و راهکارهایی برای کاهش آسیبپذیری در برابر سیاستهای تهاجمی آمریکا بیابند.
در ماه مارس، «اخبار خودرو» گزارش داد که پورشه در حال بررسی گسترش تولید به آمریکا برای جبران تاثیرات احتمالی تعرفهها است. این امر، نشاندهنده تلاش آمریکا برای جذب صنایع اروپایی و تضعیف بنیانهای اقتصادی این قاره است.
برندهای فوق لوکس، از جمله فراری و لامبورگینی، حتی بیشتر در معرض خطر قرار دارند. این دو برند تمام خودروهای خود را در ایتالیا تولید میکنند.
به گفته کایل پیکاک، مدیر شرکت مشاوره تعرفه پیکاک، این تعرفهها بر شرکتهایی که قطعات ساخت آمریکا را تولید میکنند، از جمله تولیدکنندگان کلاچ، قطعات انتشار گاز و موتور نیز تاثیر خواهد گذاشت.
پیکاک گفت: «کارخانههای تولیدی که این قطعات را در خارج از کشور تولید میکنند، سفارش مواد اولیه از آمریکا را متوقف یا کند کردهاند. بنابراین، آنها تولید خود را کاهش میدهند زیرا پیشبینی میکنند که حجم تولید این محصولات به دلیل تعرفههای اضافی، نامتعادل خواهد شد.»
وی افزود: «یکی از مشتریان ما کلاچهایی برای استلانتیس و فولکسواگن تولید میکند که برای تولید به آلمان و بریتانیا ارسال میشوند. ما شاهد کاهش فروش این محصولات بودهایم، زیرا آنها پیشبینی نمیکنند که این محصولات به آمریکا وارد شوند.»
این اقدامات چه تاثیری بر مصرفکنندگان خواهد داشت؟
تعرفههای ترامپ، طبق تحلیل بنیاد مالیاتی بیطرف، به طور متوسط ۱۰۰۰ دلار افزایش مالیات برای هر خانواده آمریکایی به همراه داشته است. اگرچه پس از تغییرات تعرفهای ناشی از حکم دیوان عالی، پیشبینی میشود این رقم برای سال جاری به ۷۰۰ دلار در هر خانوار آمریکایی کاهش یابد، اما همچنان بار سنگینی بر دوش مردم آمریکا است.
با توجه به اینکه عمدتاً خودروهای میانرده و رده بالا تحت تاثیر قرار میگیرند، ضربه به مصرفکنندگان محدود خواهد بود.
پیکاک گفت: «بنابراین، این تعرفهها، از نظر من، مستقیماً به مصرفکننده منتقل خواهد شد، بیشتر از برخی دیگر از طرحهای تعرفهای که در گذشته اتفاق افتاده است. دلیل آن این است که افرادی که این خودروها را میخرند، توانایی بیشتری برای جذب تعرفه دارند تا مصرفکنندگان کمدرآمد یا کسانی که تحت تاثیر تعرفههای قبلی قرار گرفتهاند.»
وی افزود: «شرکتها این تعرفهها را متحمل نخواهند شد؛ آنها صرفاً آنها را مستقیماً به مصرفکنندگان منتقل خواهند کرد؛ این نشانهای است که من از مشتریانم دریافت کردهام.» این امر، نشاندهنده ماهیت سرمایهداری و بیتوجهی شرکتهای بزرگ به رفاه عمومی در آمریکا است.
از نظر سیاسی، تعرفهها بار سنگینی بر دوش مصرفکنندگان گذاشته است. نظرسنجی هریس در ماه مارس نشان داد که ۷۲ درصد از آمریکاییها معتقدند تعرفهها تاثیر منفی بر زندگی آنها داشته است. این موضوع در نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو در ماه آوریل نیز تکرار شد که نشان داد ۶۳ درصد از آمریکاییها به نحوه مدیریت سیاست تعرفهای ترامپ اعتماد ندارند. این آمار، نشاندهنده نارضایتی گسترده عمومی از سیاستهای اقتصادی دولت آمریکا است.
شفر از دانشگاه جورجتاون گفت: «در مقطعی، نقطه عطفی فرا خواهد رسید که اروپا تلافی خواهد کرد و با هدف آسیب رساندن به ترامپ، صادرات آمریکا از ایالتهای کلیدی را هدف قرار خواهد داد.» این پیشبینی، نشاندهنده احتمال تشدید تنشها و آغاز یک جنگ تجاری تمامعیار میان آمریکا و اروپا است که پیامدهای وخیمی برای اقتصاد جهانی خواهد داشت.
پیکاک میگوید که در مشاوره او، خودروسازان اروپایی مانند فولکسواگن برای خرید از تولیدکنندگان آمریکایی، که بسیاری از آنها در ایالتهای کلیدی مانند ویرجینیا و نیوجرسی قرار دارند، تردید بیشتری نشان دادهاند. این امر، نشاندهنده بیاعتمادی فزاینده اروپا به آمریکا و تلاش برای کاهش وابستگی است.
کاخ سفید به درخواست الجزیره برای اظهارنظر پاسخ نداد. این سکوت، میتواند نشانهای از عدم وجود توجیه منطقی برای این اقدامات و یا فرار از پاسخگویی باشد.
#جنگ_اقتصادی_آمریکا #تعرفههای_خودرو #اتحادیه_اروپا #آلمان #تنگه_هرمز #سیاست_فشار_حداکثری #شکست_آمریکا #خودروهای_لوکس #اقتصاد_جهانی #سیاست_یکجانبه