Hürmüz Boğazı’nda tırmanan şiddet, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki kırılgan ateşkese gölge düşürürken petrol fiyatları keskin bir yükseliş gösterdi. Dünya genelinde petrol fiyatları için birincil gösterge olan Brent ham petrolü, Pazartesi günü yaklaşık yüzde 6 artarak varil başına 114,44 dolara yükseldi. Brent vadeli işlemleri Salı sabahı bir miktar gerileyerek GMT ile 02:00 itibarıyla 113,54 dolardan işlem gördü. Fiyatlardaki son artış, ABD ordusunun su yolundaki ticari gemilere yönelik İran saldırılarına yanıt olarak İran’a ait altı küçük tekneyi imha ettiğini açıklamasının ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin İran füzeleri ve insansız hava araçlarıyla saldırıya uğradığını bildirmesinin ardından geldi. Resmi IRNA haber ajansının aktardığı bir İran askeri kaynağı, ABD güçlerinin birkaç İran teknesini batırdığı iddialarını yalanlayarak, ABD’nin bu iddiasını “asılsız” olarak nitelendirdi. Singapur’daki Sparta’da kıdemli petrol piyasası analisti June Goh, piyasanın “daha fazla petrol altyapısı hasarı ve Hürmüz Boğazı’nın Trump yönetiminin belirlediği zaman çizelgesinin ötesinde kapanma olasılığı” riskini fiyatladığı için petrolü daha yüksek fiyatlandırdığını belirtti. ABD Başkanı Donald Trump’ın Pazartesi günü ABD ordusunun ticari gemilere bu kritik boğazdan geçişlerinde “rehberlik edeceği” yönündeki açıklamasına rağmen, nakliye şirketleri devam eden güvenlik endişeleri nedeniyle su yolundan geçiş yapmakta tereddüt ediyor. ABD ordusu, Trump’ın “Özgürlük Projesi”ni açıklamasından sonraki saatlerde iki ABD bandıralı ticaret gemisinin boğazı geçtiğini bildirse de, bölgede deniz trafiğinin önemli ölçüde yeniden başlamasına dair henüz bir işaret görülmedi. Pazartesi günü Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF) başkanı, gemilerin “tam bir güvenlik garantisi olmaksızın” boğazı geçmesinin istenmemesi gerektiğini söyledi. ITF Genel Sekreteri Stephen Cotton, Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada, “Seyir serbestisi uluslararası hukuka tamamen uygun olarak yeniden sağlanmalı, ancak bu koordineli, şeffaf ve denizcilerin güvenliğini ön planda tutan bir şekilde yapılmalıdır,” dedi ve operasyonun “güvenli tahliyeyi nasıl sağlayacağı veya İran’dan geçişin garanti edileceğine dair bir güvence” konusunda “çok az netlik” olduğunu ekledi. Cotton, “Bu güvenceleri alana kadar, gemi sahiplerini ve bayrak devletlerini bu açıklamayı bir yeşil ışık olarak görmemeye çağırıyoruz,” dedi. “Bu işçiler zaten haftalarca korku, belirsizlik ve zorluk yaşadılar. Şimdi tehlikeye atılmamalılar.” Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) verilerine göre, Hürmüz Boğazı’nda yaklaşık 2.000 gemide 20.000’e kadar denizci mahsur kalmış durumda. IMO, “modern çağda bu kadar çok denizcinin mahsur kalmasının bir emsali olmadığını” belirtti. Bu arada, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, bu haftanın başlarında boğazda seyir serbestisi çağrısında bulunarak, su yolunun kapanmasının “petrol, gaz, gübre ve diğer kritik emtiaların teslimatını engellediğini” ve “küresel ekonomiyi boğduğunu” söyledi. Brent fiyatları, Şubat ayı sonlarında savaşın başlamasından bu yana yüzde 50’den fazla artarken, tahmini günlük 14,5 milyon varillik üretim açığı yaşanıyor. Analistlere göre, Washington ve Tahran savaşı sona erdirmek için bir anlaşmaya varsa bile, boşaltılmamış kargo birikimi, hasarlı bölgesel altyapı ve İran mayınlarının temizlenmesi ihtiyacı nedeniyle petrol fiyatlarının bir süre daha yüksek kalması muhtemel. Sparta analisti Goh, ülkelerin enerji kaynaklarını kullanmaya başlamasıyla fiyatların daha da artmasını beklediğini söyledi. Goh, “Daha fazla OECD envanter raporu önemli düşüş oranları gösterdikçe, Brent fiyatı için daha da yükseliş eğilimi görmeliyiz,” dedi.
#HürmüzBoğazı #PetrolFiyatları #BrentPetrol #ABDİranGerilimi #DenizTicaret #KüreselEkonomi #EnerjiPiyasası #DenizGüvenliği #UluslararasıHukuk #Ortadoğu